Breaking News

3 lý do giúp đèn led sân bóng không chói như đèn truyền thống

Loại đèn truyền thống chiếu sáng các sân bóng như sân bóng đá, sân bóng rổ, sân bóng chuyền . . . thường là đèn halogen kim loại (metal halide) hoặc đèn pha 400W – 2000W. Đèn sân bóng truyền thống có các hạn chế như nhanh xuống màu, khi bật đèn hay khi khởi động lại đèn cần phải mất thời gian chờ khá lâu, . . . Ngoài ra, độ chói cao hơn nhiều so với đèn led sân bóng là điểm hạn chế khiến đèn truyền thống không thể dùng được cho các sân bóng có yêu cầu chất lượng chiếu sáng cao.

Vậy 3 lý do đèn led sân bóng không chói như đèn sân bóng truyền thống là gì?

Để giúp các chủ sân bóng hiểu rõ hơn về vấn đề này, bài viết này Lê Sơn sẽ giới thiệu công thức đánh giá độ chói UGR và 3 đặc tính kỹ thuật của đèn led sân bóng – đây chính là 3 lý do giúp làm giảm đáng kể độ chói UGR của đèn led sân bóng so với các đèn truyền thống.

|| Bạn hãy đọc thêm bài: Chói là gì? Hệ thống chiếu sáng dùng đèn led có gây chói không?

Đánh giá độ chói của các đèn sân bóng

Trước hết, bạn nên xem qua công thức đánh giá độ chói UGR của Ủy ban Quốc tế về chiếu sáng (CIE 112):

đèn pha led sân tennis

đèn led sân bóng, đèn chiếu sáng sân bóng

Hình 1: minh họa độ chói từ các nguồn sáng nền và từ các đèn led sân bóng

Trong đó:

  • Lb: là độ chói của ánh sáng nền (ví dụ ánh sáng mặt trời, đèn chiếu sáng bảng hiệu, đèn flash . . .).
  • Ln: là độ chói của bộ đèn thứ n.
  • Wn: là góc khối (sterian) từ chùm sáng của bộ đèn thứ n hướng đến mắt các cầu thủ.
  • Pn: là chỉ số vị trí Guth, phụ thuộc vào khoảng cách line of sight từ mắt các cầu thủ đến bộ đèn thứ n.

Giá trị UGR phụ thuộc vào vị trí quan sát và hướng quan sát. Ví dụ, điểm khoanh tròn màu đỏ ở Hình 1 có UGR theo các hướng khác nhau sẽ khác nhau, lý do là vì các đèn led sân bóng và các nguồn ánh sáng nền chiếu đến điểm này theo các hướng khác nhau.

UGR có thang đánh giá từ 10 đến 90, giá trị càng thấp thì càng tốt, yêu cầu chung cho các sân thể thao chuyên nghiệp ngoài trời là UGR < 50.

Mục tiêu của chúng ta là tập trung vào những điều được rút ra từ công thức (*). Theo đó:

  • Càng nhiều ánh sáng nền càng ít chói.
  • Tại mỗi vị trí, càng nhiều ánh sáng chiếu đến từ nhiều bộ đèn sân bóng thì càng chói.
  • Khoảng cách từ mắt các cầu thủ đến các bộ đèn càng gần thì càng chói.

Nghĩa là: “độ chói tại một vị trí sẽ càng lớn khi có càng nhiều ánh sáng từ nhiều đèn chiếu đến và khoảng cách từ mắt các cầu thủ đến các bộ đèn càng gần”

Dựa vào công thức (*) ở trên bạn sẽ thấy được dùng đèn led sân bóng sẽ giảm chói đáng kể so với dùng đèn sân bóng truyền thống vì 3 lý do sau:

1. Đèn led sân bóng không bị nhấp nháy như đèn sân bóng truyền thống

Đèn sân bóng truyền thống dùng nguồn điện xoay chiều AC, mặc dù ballast đã tăng tần số nguồn AC trước khi cấp cho đèn để mắt không cảm nhận được hiện tượng nhấp nháy. Nhưng khi chiếu quay chậm các tình huống diễn ra ở tốc độ cao, hình ảnh truyền hình sẽ bị giật, bị nhấp nháy.

đèn led sân bóng, đèn chiếu sáng sân bóng

Hình 2: quá trình ghi hình và hình ảnh chiếu quay chậm theo từng khung hình

Để hiểu rõ hơn vì sao dùng đèn sân bóng truyền thống thì hình ảnh chiếu quay chậm bị nhấp nháy, bạn hãy xem mục 1 của bài viết: 5 lý do để nâng cấp đèn chiếu sáng sân bóng lên đèn pha led.

Để giải quyết tình trạng nhấp nháy của đèn truyền thống, người ta lắp 3 bộ đèn trên 3 phase của hệ thống điện để chiếu sáng cho mỗi một vị trí trên sân. Lúc này, độ sáng của các khung hình ở đầu thu TV (trên Hình 2) sẽ đồng đều hơn, hình ảnh chiếu quay chậm sẽ ít hoặc không còn nhấp nháy nữa.

Đèn led sân bóng dùng nguồn điện một chiều, do đó độ sáng ở đầu thu TV mặc nhiên sẽ đồng đều. Vì vậy ở mỗi một vị trí trên sân chỉ cần dùng 1 đèn để chiếu sáng. So với việc phải cần dùng 3 đèn truyền thống, khi dùng đèn led sân bóng thì chỉ cần dùng 1 đèn nên sẽ giúp giảm chói đáng kể.

2. Đèn led sân bóng phát ra ánh sáng đồng đều hơn so với đèn sân bóng truyền thống

Thành phần phát sáng của đèn led sân bóng là các chip led được phân bố đều trên board mạch PCB, do đó ánh sáng phát ra từ đèn sẽ phân bố đều trong beam angle (góc mở của đèn).

đèn led sân bóng, đèn chiếu sáng sân bóng truyền thống

Hình 3: (a) – chip led, thành phần phát sáng của đèn led sân bóng, (b) – bóng thủy tinh, thành phần phát sáng của đèn truyền thống

Thành phần phát sáng của đèn sân bóng truyền thống là các bóng thuỷ tinh, ánh sáng phát ra từ các bóng thuỷ tinh sẽ tạo ra các điểm nóng (điểm rất sáng) ngay dưới tâm đèn và các điểm tối (điểm ít sáng) nằm cách không xa các điểm nóng. Vì vậy, để các điểm tối đủ độ sáng thì sẽ luôn tồn tại các điểm rất sáng gây chói.

3. Đèn led sân bóng truyền ánh sáng đi xa hơn đèn sân bóng truyền thống

Thành phần quang học phụ trợ của đèn sân bóng truyền thống chỉ có chao đèn dùng để hội tụ chùm sáng, tuy nhiên chao đèn không giúp ánh sáng truyền đi xa được. Để đảm bảo đủ độ sáng trên bề mặt sân thì phải treo đèn thấp xuống, điều này sẽ gây chói khó chịu cho các cầu thủ, ban huấn luyện, trọng tài.

Khác với đèn sân bóng truyền thống, thành phần phát sáng của đèn led sân bóng là các chip led, mỗi chip led sẽ được cover bởi một thấu kính chuyên dụng (Hình 4) nên ánh sáng phát ra từ đèn led sẽ truyền xa tốt. Do đó, dùng đèn led sân bóng thì có thể treo đèn cao hơn so với khi dùng đèn truyền thống, giúp tăng khoảng cách từ đèn đến mắt các cầu thủ lớn hơn để giảm độ chói trên sân xuống.

đèn led sân bóng, đèn chiếu sáng sân bóng

Hình 4: đèn led sân bóng dùng mỗi thấu kính cover mỗi chip led

Đến đây thì bạn đã nắm rõ lý do vì sao dùng đèn led sân bóng sẽ giúp giảm chói đáng kể so với khi dùng đèn sân bóng truyền thống. Tuy nhiên, không phải là cứ dùng đèn led sân bóng thì mọi vị trí trên sân sẽ không bị chói.

Để đảm bảo hệ thống đèn led sân bóng không gây chói, khâu thiết kế chiếu sáng cần phải thực hiện kỹ càng. Lưu ý độ chói phụ thuộc vào 2 yếu tố: vị trí trên sân và hướng nhìn. Vậy nên phải kiểm tra độ chói tại các vị trí mắt lưới trên sân, mỗi vị trí cần rà soát 360 độ như Hình 5, để đảm bảo UGR theo các hướng < 50 (ngưỡng UGR áp dụng cho sân thể thao ngoài trời).

đèn led sân bóng, đèn chiếu sáng sân bóng

Hình 5: kiểm tra độ chói vị trí point 1 và các vị trí còn lại khi mô phỏng chiếu sáng

Qui tắc thiết kế chiếu sáng các sân thể thao ngoài trời là như nhau. Nhưng mỗi môn thể thao có mỗi đặc điểm riêng, tiêu chuẩn chiếu sáng cũng khác nhau. Để nắm rõ, bạn hãy đọc thêm các bài hướng dẫn thiết kế chiếu sáng: sân vận động, sân bóng đá, sân bóng rổ, sân tennis, sân golf.

Người viết: Lê Sơn

Tìm hiểu thêm

đèn chiếu sáng sân thi đấu

Hướng dẫn cách chọn đèn chiếu sáng sân thi đấu trong nhà

Chơi các môn thể thao như bóng rổ, bóng chuyền . . .  ở sân …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *