Breaking News

[Hướng dẫn] Chọn đèn led cho sân bóng đá không gây chói

Khi chọn dùng đèn led cho sân bóng đá không đúng loại, nhiều vị trí trên sân sẽ có độ chói cao. Mỗi khi cầu thủ đến những vị trí này, mắt sẽ bị cảm giác chói khó chịu. Lúc này, việc quan sát xung quanh để chuyền bóng hay nhận bóng bị ảnh hưởng đáng kể.

Lý dó chính làm cho độ chói trên sân cao là do khâu thiết kế chiếu sáng làm chưa đúng. Hoặc do bạn (những người chủ sân) chọn dùng loại đèn không tốt, gây ra ánh sáng chói.

Trong phạm vi bài viết này, tôi sẽ chỉ ra nguyên nhân gây chói xuất phát từ đèn. Tiếp đó sẽ hướng dẫn bạn cách chọn đèn led cho sân bóng đá phù hợp để loại bỏ ánh sáng chói.

|| Bạn hãy đọc thêm bài Độ chói: khái niệm và cách giảm độ chói trong chiếu sáng

1. Đèn led cho sân bóng đá và các biến số độ chói

Trước hết, bạn nên xem qua công thức đánh giá độ chói UGR của Ủy ban Quốc tế về chiếu sáng (CIE 112):

đèn pha led sân tennis

đèn led sân bóng, đèn chiếu sáng sân bóng

Hình 1: minh họa độ chói từ các nguồn sáng nền và từ các đèn led dùng cho sân bóng đá

Trong đó:

  • Lb: là độ chói của ánh sáng nền (ví dụ ánh sáng mặt trời, bảng hiệu, đèn flash . . .).
  • Ln: là độ chói của bộ đèn thứ n. Nếu đèn led dùng cho sân bóng đá là đèn ghép thì mỗi module được xem như một bộ đèn.
  • Wn: là góc khối (sterian) của chùm sáng từ bộ đèn thứ n chiếu đến mắt các cầu thủ.
  • Pn: là chỉ số vị trí Guth. Có giá trị phụ thuộc vào khoảng cách từ mắt các cầu thủ đến bộ đèn thứ n.

Giá trị UGR vừa phụ thuộc vào từng vị trí và vừa phụ thuộc vào hướng mà mắt quan sát. Ví dụ, vị trí khoanh tròn màu đỏ ở Hình 1 có UGR theo các hướng khác nhau sẽ khác nhau. Lý do là vì số lượng tia sáng, cùng với cường độ sáng của mỗi tia đến từ các hướng khác nhau luôn khác nhau.

UGR có thang đánh giá từ 10 đến 90, giá trị càng thấp thì càng tốt. Để người chơi không bị chói, CIE đưa ra yêu cầu chung cho các môn thể thao ngoài trời:

“UGR giữa các vị trí khác nhau trên sân cần tương đồng nhau và nhỏ hơn 50” (i)

Theo tôi, bạn chỉ cần tập trung vào những kết luận được rút ra từ công thức (*). Vì dựa vào đây, bạn sẽ nhận biết được bộ đèn nào dễ gây chói. Cũng như làm thế nào để có UGR đáp ứng yêu cầu của CIE.

Tóm gọn công thức (*), tôi liệt kê 3 kết luận về các biến số độ chói:

  • Càng nhiều ánh sáng nền càng ít chói.
  • Tại mỗi vị trí, có càng nhiều chùm sáng đến từ nhiều bộ đèn led thì càng chói. (ii)
  • Khoảng cách từ mắt các tay vợt đến các bộ đèn led càng gần thì càng chói. (iii)

2. Nhận dạng các loại đèn led lắp sân bóng đá gây chói

Ứng dụng công thức đánh giá UGR và 03 kết luận về các biến số độ chói ở phần trên. Trong phần này tôi sẽ phân tích các loại đèn led lắp sân bóng đá gây chói.

a) Đèn phát ra nhiều chùm sáng giao thoa nhau.

Bộ đèn ở Hình 2 gồm 04 module có thiết kế quang học, có mức công suất giống hệt nhau. Các module có công suất nhỏ này được ghép lại, để tạo ra bộ đèn có công suất lớn. Góc mở (còn gọi là beam angle) của mỗi module cũng như của cả bộ đèn đều là 120 độ.

den led COB san bong da

Hình 2: đèn led cho sân bóng đá được ghép từ 04 module chip COB

Bạn dễ thấy rằng, mỗi vật thể đặt trước đèn sẽ có nhiều chùm sáng cùng chiếu đến. Mỗi chùm sáng này đến từ mỗi module khác nhau, có cường độ khác nhau, giao thoa lẫn nhau. Đây chính là loại đèn led gây chói theo kết luận (ii) đã đề cập ở trên.

b) Đèn có thấu kính được làm từ chất liệu không tốt

Một bộ đèn dùng thấu kính tốt, đường phân bố cường độ sáng sẽ “trơn” như trên Hình 3.

phan bo khong choi

Hình 3: phân bố quang học của đèn led SFL13 dùng cho sân bóng đá

tia sang di qua thau kinh den sân led dung cho san bong da

Hình 4: thấu kính và các tia sáng đi qua thấu kính

Nhưng nếu bộ phận quang học của đèn không được thiết kế kỹ. Hoặc thấu kính của đèn được làm từ chất liệu không tốt hoặc không đồng nhất. Lúc này, đường phân bố cường độ sáng sẽ không “trơn” và xuất hiện một số “gai” (Hình 5).đường phối quang gay choi

Hình 5: đường phân bố cường độ sáng có “ gai”, gây chói

Các bộ đèn led cho sân bóng đá dùng thấu kính không tốt thì sẽ gây chói. Vì UGR giữa vị trí “gai” và các vị trí lân cận chênh lệch nhau nhiều. Khó đáp ứng yêu cầu (i) của CIE mà tôi đã đề cập ở phần trên.

Bạn cũng có thể hiểu vấn đề theo cách khác như sau.

Ánh sáng phát ra ở các “gai” sẽ có cường độ mạnh hơn hẳn các điểm lân cận xung quanh. Khi cầu thủ di chuyển đến vị trí có chùm sáng “gai” chiếu xuống. Ngay lập tức, cường độ sáng chiếu vào mắt tăng lên cao, cầu thủ sẽ bị chói khó chịu.

c) Đèn không truyền được ánh sáng đi xa

Quan sát nhiều sân bóng đá có độ chói cao, tôi nhận thấy:

  • Mỗi pole treo từ 2 đến 3 đèn (có beam angle rộng) để tăng độ rọi.
  • Hoặc các đèn được treo thấp để đảm bảo độ rọi đạt chuẩn.

Điểm chung ở đây đó là chủ sân muốn tăng độ rọi (độ sáng). Đồng thời, loại đèn led dùng cho sân bóng đá ở đây không truyền ánh sáng đi xa được. Phương án xử lý cho những trường hợp này là giảm độ cao treo đèn.

Khi treo đèn thấp, khoảng cách trực tiếp từ mắt người chơi đến đèn càng gần. Lúc này, bộ đèn chính là tác nhân gián tiếp gây chói theo kết luận (iii) ở phần trên.

3. Hướng dẫn cách chọn và lắp đặt đèn led cho sân bóng đá không gây chói

Xem xong phần trên, khi cầm loại đèn phát ra nhiều chùm sáng giao thoa gây chói, chắc chắn bạn sẽ nhận ra ngay.

Tuy nhiên,

Đèn có thấu kính làm từ chất liệu không tốt, hoặc không truyền được ánh sáng đi xa. Đây là hai loại đèn gây chói, xuất hiện khá phổ biến, bạn rất khó nhận biết.

Nhưng tất cả sẽ được giải đáp trong phần tiếp theo.

a) Các tiêu chuẩn và quy tắc chung

Để hiểu rõ hơn về thấu kính, cũng như tất cả các loại đèn chiếu sáng sân bóng đá. Bạn cần xem qua các loại đèn chiếu sáng sân bóng đá mà tôi đã từng chia sẻ.

Tiếp đó, để đánh giá một bộ đèn có thể truyền được ánh sáng đi xa hay không. Bạn cần lưu ý rằng đây là một tiêu chí “tương đối”. Quy tắc chung ở đây là:

Để giữ độ chói ở mức phù hợp, sân cần độ sáng cao hơn thì phải dùng loại đèn có khả năng truyền được ánh sáng đi xa hơn và ngược lại”.

b) Các sân bóng đá cần độ sáng cao

Ở sân cần độ sáng cao, bạn phải đặc biệt chú ý đến khả năng truyền ánh sáng của đèn. Để biết “độ xa” truyền sáng, hãy xem giá trị cd/klm đỉnh ở file ies của đèn. (như Hình 6)

đường phối quang den san bong da

Hình 6: khoảng cách truyền ánh sáng phụ thuộc vào giá trị cd/klm đỉnh

Ở những sân phục vụ đối tượng chuyên nghiệp, để ánh sáng có độ chói thấp, tôi khuyến nghị bạn nên dùng các loại đèn có cd/klm đỉnh > 1000. Đây là những bộ đèn dùng thấu kính thứ cấp có tiêu cự dài (lồi) như trên Hình 7. Các thấu kính sẽ hội tụ nhiều tia sáng nhỏ thành những chùm sáng có cường độ lớn. Khi bật đèn, bạn sẽ thấy rõ những chùm sáng có cường độ mạnh được truyền đi rất xa.

Đèn led cho san bong da Exvista

Hình 7: đèn led Exvista chuyên dụng cho sân bóng đá

Ngoài ra, cũng cần nói tới yếu tố “góc ngẩng” trong việc giảm độ chói. Trong các ứng dụng chiếu sáng thể thao nói chung và sân tennis nói riêng. Góc ngẩng của đèn led được quy định < 60 độ để tránh gây chói cho mọi người trên sân.

goc treo den san bong da

Hình 8: góc ngẩng treo đèn led ở sân bóng đá

Hầu hết đèn led cho sân bóng đá được thiết kế treo đối xứng như Hình 9. Khi đèn treo càng cao thì góc ngẩng sẽ càng giảm xuống. Khi đó, xác suất mắt người chơi hướng thẳng trực tiếp vào đèn sẽ càng giảm. Đồng thời, khoảng cách trực tiếp từ mắt người chơi đến đèn sẽ càng lớn. Kết quả là độ chói sẽ càng giảm xuống đáng kể.

treo den san bong da

Hình 9: treo đèn đối xứng

c) Khuyên dùng

Tóm lại, lời khuyên của tôi dành cho các chủ sân bóng đá như sau:

Nếu sân bóng đá của bạn có yêu cầu độ sáng thấp vì chỉ dùng phục vụ người chơi nghiệp dư. Bạn có thể sử dụng loại đèn led thông thường (độ rọi yêu cầu từ 100 lux – 200 lux). Khi đó độ chói từ các bộ đèn sẽ giảm xuống ở mức có thể tạm chấp nhận được.

Nhưng nếu sân bóng đá của bạn dùng để phục vụ cho các cầu thủ chuyên nghiệp tập luyện, thi đấu. Tôi khuyên bạn phải chú ý kỹ đến hệ thống quang học của đèn trước khi quyết định mua. Đèn led cho sân bóng đá có thấu kính tốt vừa giảm độ chói, vừa tăng độ đồng đều ánh sáng. Có như vậy, các cầu thủ mới có cảm giác thoải mái thị giác, từ đó chất lượng tập luyện, thi đấu sẽ tăng theo.

Tìm hiểu thêm

đèn chiếu sáng thể thao, đèn led thể thao

5 lý do để nâng cấp, thay thế đèn sân bóng thế hệ cũ

Đèn sân bóng thế hệ cũ vẫn còn được dùng ở một vài sân bóng …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.